1. Giriş
Zina, TMK m.161’de düzenlenmiş olup, mutlak boşanma sebebidir. Yani zina fiilinin ispatı halinde hâkim boşanma kararı vermek zorundadır; takdir yetkisi yoktur.
2. Kanun Metni
TMK m.161:
“Eşlerden biri zina ederse, diğer eş boşanma davası açabilir.
Davaya hakkı olan eşin bu sebebe dayanarak dava açabilmesi için zinayı öğrenmesinden başlayarak altı ay ve her hâlde zina eyleminin üzerinden beş yıl geçmemiş olması gerekir.
Affeden eşin dava hakkı yoktur.”
3. Unsurları
3.1 Zina Fiili
Zina, eşlerden birinin evlilik birliği devam ederken eşi dışında bir kişiyle bilerek ve isteyerek cinsel ilişkide bulunmasıdır. Cinsel ilişki unsuru zorunludur; öpüşme, sarılma gibi fiiller zina kapsamında değerlendirilmez. İradî bir eylem olmalıdır; cebir ve tehditle olan cinsel ilişki zina sebebi sayılmaz.
3.2 Dava Süreleri
– Altı Aylık Hak Düşürücü Süre: Zina fiilinin öğrenilmesinden itibaren 6 ay içinde dava açılmalıdır.
– Beş Yıllık Mutlak Hak Düşürücü Süre: Zina fiilinin gerçekleşmesinden itibaren her hâlükârda 5 yıl geçmesiyle dava hakkı düşer.
Bu süreler kamu düzenine ilişkindir ve hâkim tarafından resen dikkate alınır.
3.3 Affetme
Eşin zina fiilini affetmesi durumunda boşanma davası açma hakkı sona erer. Affetme açık veya örtülü olabilir. Örneğin zina eylemini öğrenmesine rağmen eşlerin evlilik birliğini sürdürmeye devam etmeleri affetme olarak değerlendirilebilecektir.
4. İspat ve Delil
Zina iddiası, boşanma davalarının en zor ispat gerektiren sebeplerindendir. İspat yükü davacı eşe aittir. Zina fiili doğrudan ya da dolaylı delillerle ispat edilebilir. Telefon kayıtları, mesaj içerikleri, otel giriş kayıtları, tanık beyanları, fotoğraf ve video kayıtları dolaylı delil sayılır ve birlikte değerlendirilir.
Yargıtay 2. HD 2017/3607 E., 2017/8062 K.: “Telefon mesaj kayıtları ve tanık anlatımları ile zina sabit olduğundan, yerel mahkemenin davayı reddi isabetsizdir.”
5. Zina Nedeniyle Boşanmanın Özellikleri
– Mutlak boşanma sebebidir: Zina fiilinin sabit olması halinde hâkim boşanmaya karar verecektir.
– Bağımsız dava sebebidir: Başka bir boşanma sebebiyle birlikte ileri sürülebilir, ancak zina özel dava sebebi olarak ayrı incelenir.
– Evli kalmaya zorlanamazlık: Zina fiili evlilik birliğini temelinden sarsmış kabul edilir, bu sebeple eşin rızası aranmaz.
Türk Medeni Kanunu m.161, zinayı evlilik birliğini temelinden sarsan bir eylem olarak kabul eder ve bu fiile karşı mağdur eşe mutlak bir boşanma hakkı tanır. Ancak bu hakkın kullanımı belirli süreler ve şekil şartlarına tabidir. Uygulamada, zina nedeniyle açılacak boşanma davalarında hem süre hem ispat açısından dikkatli bir strateji izlenmesi önem taşır. Bu nedenle aile hukuku alanında uzman bir avukattan hukuki destek alınması tavsiye edilir.
Kaynakça
– Türk Medeni Kanunu m.161
– Yargıtay 2. HD 2017/3607 E., 2017/8062 K.
– Dural, M./Öğüz, T./Gümüş, M. (2020). Türk Özel Hukuku Cilt 3: Aile Hukuku, Filiz Kitabevi.
– Yargıtay HGK 2008/2-725 E., 2008/746 K.
